Ειρήνη Λ. Μάντζαρη MD, PhD

Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Ενηλίκων και Παίδων

Ειρήνη Λ. Μάντζαρη MD, PhD

Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος Ενηλίκων και Παίδων

martios-1Ο καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσεως (BPPV) αποτελεί μία από τις πιο συνηθισμένες αιτίες ιλίγγου, της αίσθησης δηλαδή που έχει ένα άτομο ότι περιστρέφεται το ίδιο γύρω από έναν άξονα ή ότι περιστρέφονται τα πράγματα γύρω του. Ουσιαστικά ο καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσης προκαλεί στον ασθενή σύντομα επεισόδια ζάλης όταν αλλάξει η θέση του κεφαλιού του, όταν για παράδειγμα ξαπλώνει ή σηκώνεται από το κρεβάτι. Παρόλο που αποτελεί ένα πολύ ενοχλητικό αίσθημα για τον ασθενή, δεν είναι επικίνδυνος, εκτός από τις περιπτώσεις που αυξάνεται η πιθανότητα των πτώσεων του ασθενούς.

Συνήθως, δεν υπάρχει καμία γνωστή αιτία που προκαλεί τον ίλιγγο θέσεως και γι’ αυτό ονομάζεται ιδιοπαθής καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσεως (BPPV). Όταν, όμως, η αιτία του μπορεί να προσδιοριστεί, τότε ο ίλιγγος θέσεως συνδέεται τις περισσότερες φορές με κάποιο χτύπημα στο κεφάλι, μικρό ή σοβαρό. Σπανιότερα συνδέεται με χειρουργικές επεμβάσεις στο αυτί ή με παρατεταμένη στάση σε ύπτια θέση.

O ρόλος του αυτιού: Στο εσωτερικό του αυτιού υπάρχει ένα μικροσκοπικό όργανο που ονομάζεται λαβύρινθος και περιέχει τρεις δομές που ονομάζονται ημικύκλιοι σωλήνες οι οποίοι περιέχουν υγρό (τη λέμφο). Άλλες δομές στο εσωτερικό του αυτιού είναι τα ωτολιθοφόρα όργανα, τα οποία περιέχουν κρυστάλλους ανθρακικού ασβεστίου (ωτόλιθους). Όταν για κάποιους λόγους αυτοί οι κρύσταλλοι φύγουν από τα ωτολιθοφόρα όργανα και βρεθούν μέσα στη λέμφο των ημικύκλιων σωλήνων, τότε ο ασθενής αισθάνεται ζάλη με τις αλλαγές θέσης του κεφαλιού.

 

Τα συμπτώματα του καλοήθη παροξυσμικού ιλίγγου θέσης μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Ζάλη.
  • Ίλιγγο (αίσθηση ότι το άτομο ή το περιβάλλον του περιστρέφεται)
  • Αστάθεια ή απώλεια ισορροπίας
  • Ναυτία
  • Επεισόδια εμέτου

Τα συμπτώματα του BPPV συνήθως διαρκούν ελάχιστα λεπτά ή και δευτερόλεπτα και είναι πιθανό να εξαφανίζονται για ένα διάστημα και στη συνέχεια να επανεμφανίζονται.

Στις περισσότερες περιπτώσεις τα παραπάνω συμπτώματα  προκαλούνται από δραστηριότητες που σχετίζονται με αλλαγή στη θέση του κεφαλιού.

Γενικά, ο καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσης μπορεί να συμβεί σε οποιαδήποτε ηλικία, με πιο συνηθισμένη τα 50 και άνω έτη, χωρίς όμως να αποκλείονται και οι νεότερες ηλικίες. Επιπλέον, παρατηρείται συχνότερα σε γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες.

Σε γενικές γραμμές, όταν ο ασθενής παρουσιάσει ζάλη ή ίλιγγο που επανέρχεται περιοδικά για περισσότερο από μία εβδομάδα, πρέπει να επισκεφτεί ωτορινολαρυγγολόγο για διερεύνηση.

Ο καλοήθης παροξυσμικός ίλιγγος θέσεως δε χρήζει φαρμακευτικής αγωγής (σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις) αλλά αντιμετωπίζεται με μηχανικούς χειρισμούς που πραγματοποιούνται στον ασθενή στο ιατρείο, με εντυπωσιακά αποτελέσματα σε πολύ μεγάλο ποσοστό ήδη από την πρώτη συνεδρία. Με τους χειρισμούς αυτούς, οι ωτόλιθοι που βρίσκονται ελεύθεροι στον ημικύκλιο σωλήνα και προκαλούν τον ίλιγγο, γίνεται απόπειρα να επανατοποθετηθούν στο ωτολιθοφόρο όργανο (ελλειπτικό κυστίδιο) και να παραμείνουν εκεί ούτως ώστε ο ασθενής να μένει ελεύθερος συμπτωμάτων.