Η διόρθωση αυτιών αποτελεί μια επιθυμία που απασχολεί συχνά τόσο τους γονείς μικρών παιδιών όσο και ενήλικες ασθενείς. Οι δυσμορφίες των πτερυγίων των αυτιών συνήθως διαχωρίζονται σε εκ γενετής και επίκτητες και, παρότι δεν επηρεάζουν τη λειτουργία της ακοής, απασχολούν έντονα καθώς επηρεάζουν την εικόνα του προσώπου και, κατ’ επέκταση, την αυτοπεποίθηση και την ψυχολογία του ατόμου.
Τι σημαίνει διόρθωση των αυτιών και ποιες δυσμορφίες αφορά
Ο όρος «διόρθωση αυτιών» αναφέρεται στη χειρουργική αποκατάσταση του σχήματος, της θέσης ή/και σπανιότερα του μεγέθους των πτερυγίων των αυτιών, με στόχο ένα φυσικό και αρμονικό αποτέλεσμα σε σχέση με τα χαρακτηριστικά του προσώπου.
Οι συχνότερες δυσμορφίες που αντιμετωπίζονται χειρουργικά είναι:
- αυτιά που προεξέχουν από το κεφάλι περισσότερο από τους κανόνες της αισθητικής, γνωστά ως «αφεστώτα ώτα» (πεταχτά αυτιά),
- ελλιπής σχηματισμός της πτυχής της ανθέλικας,
- ανωμαλίες της κόγχης του αυτιού,
- ασυμμετρία μεταξύ των δύο αυτιών,
- αλλοιώσεις μετά από τραυματισμό ή προηγούμενη χειρουργική επέμβαση.
Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η χειρουργική διόρθωση αυτιών δεν επηρεάζει καθόλου τη λειτουργικότητα της ακοής, καθώς αφορά αποκλειστικά τη μορφολογία των πτερυγίων.
Διόρθωση αυτιών στα παιδιά: γιατί και πότε ενδείκνυται
Στα παιδιά, οι αισθητικές διαταραχές της μορφολογίας των αυτιών γίνονται εμφανείς από τους πρώτους ήδη μήνες της ζωής. Η ανάπτυξη όμως του ωτικού χόνδρου ολοκληρώνεται περίπου στην ηλικία των 5–6 ετών, γεγονός που καθιστά την ηλικία αυτή ως εναρκτήρια για την επιλογή χειρουργικής διόρθωσης του προβλήματος.
Η παρέμβαση από την παιδική ήδη ηλικία στοχεύει στο να προλάβει μια πιθανή ψυχολογική επιβάρυνση, ειδικά κατά τη σχολική ηλικία, όπου τα παιδιά με εντονότερες δυσμορφίες στα αυτιά τους ενδέχεται να γίνουν στόχος πειραγμάτων ή αρνητικών σχολίων από τους συμμαθητές και φίλους τους στα πλαίσια της αθώας-αφιλτράριστης παιδικής ειλικρίνειας που τα χαρακτηρίζει. Παρότι οι δυσμορφίες αυτές δεν επηρεάζουν την ακοή, μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την αυτοεικόνα του παιδιού, για αυτό και οι σύγχρονοι γονείς αποφασίζουν πιο συχνά την παρέμβαση-διόρθωση πριν την έναρξη του δημοτικού σχολείου.
Η χειρουργική επέμβαση διόρθωσης του ωτικού πτερυγίου στα παιδιά πραγματοποιείται με ασφάλεια, υπό γενική αναισθησία, και προσφέρει μόνιμο αποτέλεσμα. Η απόφαση λαμβάνεται πάντοτε σε συνεργασία με τους γονείς και μετά από πλήρη αξιολόγηση από τον εξειδικευμένο χειρουργό Ωτορινολαρυγγολόγο-πλαστικό χειρουργό προσώπου.
Διόρθωση αυτιών στους ενήλικες
Από τη στιγμή που τα παιδιά βρίσκονται στην ηλικία των 5-6 ετών και μετά, δεν υπάρχει ηλικιακός περιορισμός για τη χειρουργική διόρθωση των αυτιών σε παιδιά και ενήλικες. Πολλοί άνθρωποι επιλέγουν να προχωρήσουν σε αυτή την επέμβαση σε μεγαλύτερη ηλικία, είτε επειδή δεν είχαν τη δυνατότητα να το κάνουν νωρίτερα είτε επειδή η ανάγκη προέκυψε μετά από τραυματισμό.
Στους ενήλικες, η διόρθωση αυτιών πραγματοποιείται συνήθως με τοπική αναισθησία, μέθη αλλά συχνά επιλέγεται και η γενική αναισθησία, ιδιαίτερα όταν συνδυάσουμε την επέμβαση αυτή με κάποια άλλη χειρουργική διαδικασία. Η αποκατάσταση είναι σχετικά γρήγορη και οι ασθενείς επιστρέφουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες μέσα σε λίγες ημέρες, ακολουθώντας πάντα πιστά τις οδηγίες του θεράποντα χειρουργού τους.
Πώς πραγματοποιείται η χειρουργική διόρθωση αυτιών
Η επέμβαση διόρθωσης στο των πτερυγίων των αυτιών διαφέρει σε διάρκεια ανάλογα με τον βαθμό του προβλήματος που πρέπει να αντιμετωπισθεί, τη φύση των χόνδρων που πρέπει να χειριστεί ο/η χειρουργός και φυσικά το αν το πρόβλημα εντοπίζεται μόνο στο ένα ή και στα δύο αυτιά. Ο χειρουργός πραγματοποιεί μια τομή στο πίσω μέρος του αυτιού, σε σημείο που «κρύβεται» μέσα σε φυσική πτυχή του δέρματος, ώστε αυτή να είναι δύσκολα ορατή μετά την τελική επούλωση.
Μέσω της τομής αυτής , ο ωτικός χόνδρος απελευθερώνεται, αναδιαμορφώνεται κατάλληλα και σταθεροποιείται στη σωστή θέση με ειδικά σταθερά ράμματα. Όταν χρειαστεί, αφαιρείται μικρή ποσότητα δέρματος, ενώ η σύγκλειση του χειρουργικού τραύματος γίνεται με απορροφήσιμα ράμματα, ώστε ιδανικά να μην απαιτείται αφαίρεσή τους.
Μετά την ολοκλήρωση της επέμβασης, τοποθετούνται ειδικές γάζες και ελαστική κορδέλα που βοηθούν στην επουλωτική διαδικασία καθώς και στην προστασία και σταθεροποίηση του αποτελέσματος.
Μπορεί να γίνει διόρθωση αυτιών χωρίς χειρουργείο;
Πολλοί γονείς αναρωτιούνται αν υπάρχει τρόπος διόρθωσης αυτιών χωρίς χειρουργική επέμβαση, με τη χρήση ειδικού νάρθηκα. Στην πράξη, η μέθοδος αυτή απευθύνεται μόνο σε βρέφη που διανύουν τους πρώτους μήνες (ιδανικά πριν το πρώτο τρίμηνο) της ζωής τους και βέβαια δεν αναμένεται να έχει τον ίδιο βαθμό αποτελεσματικότητας με μια επέμβαση ωτοπλαστικής ούτε αποδίδει το ίδιο σε όλα τα βρέφη, καθώς ο βαθμός του προβλήματος αλλά και η ποιότητα των χόνδρων διαφέρουν κατά πολύ.
Αντίστοιχα, η λεγόμενη «διόρθωση αυτιών με λέιζερ» δεν αποτελεί ξεχωριστή ή εναλλακτική θεραπευτική επιλογή. Η κλασική χειρουργική τεχνική παραμένει η μόνη αξιόπιστη μέθοδος για την ασφαλή ολοκληρωμένη αποκατάσταση των δυσμορφιών των αυτιών και για ένα αποτέλεσμα με φυσιολογική μορφολογία της έλικας και ανθέλικας των ωτικών χόνδρων, χωρίς αντιαισθητικές γωνιώσεις που φαίνονται αφύσικες.
Ανάρρωση και μετεγχειρητική πορεία
Η ανάρρωση μετά τη χειρουργική διόρθωση αυτιών είναι ήπια. Ο ασθενής καλείται να φορά μια ελαστική κορδέλα για περίπου μία εβδομάδα συνεχώς και για τουλάχιστον ακόμη μία εβδομάδα μόνο κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Η επιστροφή στην εργασία και στις καθημερινές δραστηριότητες γίνεται συνήθως σε 2–3 ημέρες, ενώ τα παιδιά επιστρέφουν στο σχολείο εντός τουλάχιστον μίας εβδομάδας, ώστε να αποφευχθεί τυχόν τραυματισμός- τράβηγμα κατά το παιχνίδι.
Η επέμβαση αυτή θεωρείται από τους ίδιους τους ασθενείς ανώδυνη. Το ήπιο αίσθημα βάρους ή ενόχλησης-τραβήγματος των πρώτων ημερών αντιμετωπίζεται εύκολα με απλά παυσίπονα και ξεκούραση.
Πότε είναι ορατό το τελικό αποτέλεσμα
Το αποτέλεσμα της διόρθωσης αυτιών είναι εμφανές από την πρώτη στιγμή. Ωστόσο, για λίγες ημέρες υπάρχει οίδημα, το οποίο υποχωρεί σταδιακά. Το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα γίνεται ξεκάθαρο μέσα σε λίγες εβδομάδες, όταν ολοκληρωθεί πλήρως η επούλωση.
Το αποτέλεσμα της ωτοπλαστικής είναι μόνιμο και φυσικό, χωρίς εμφανή σημάδια χειρουργικής παρέμβασης. Μόνη συνθήκη που πρέπει να ικανοποιείται είναι η ομαλή επούλωση και η αποφυγή οποιουδήποτε τραβήγματος που μπορεί να σπάσει ή χαλαρώσει τα ράμματα που συγκρατούν το χειρουργικό αποτέλεσμα.
Πότε είναι απαραίτητη η εκτίμηση από ειδικό ΩΡΛ
Η σωστή αξιολόγηση από Ωτορινολαρυγγολόγο είναι καθοριστικής σημασίας πριν από οποιαδήποτε απόφαση. Ο ειδικός θα εκτιμήσει τη μορφολογία των αυτιών, την ηλικία του ασθενούς, τις προσδοκίες του και θα προτείνει την κατάλληλη, εξατομικευμένη λύση.
Η Δρ. Ειρήνη Μάντζαρη, Ωτορινολαρυγγολόγος – Χειρουργός ΩΡΛ ενηλίκων και παιδιών στην Αθήνα, διαθέτει πολυετή κλινική και χειρουργική εμπειρία στη διόρθωση αυτιών και στις παθήσεις της περιοχής του προσώπου. Μέσα από υπεύθυνη κλινική αξιολόγηση και εξατομικευμένη προσέγγιση, καθοδηγεί κάθε παιδί ή ενήλικα στη βέλτιστη και ασφαλέστερη λύση, με στόχο ένα φυσικό και αρμονικό αποτέλεσμα.
